Sốt xuất huyết và tay chân miệng đang tăng nhanh tại TP.HCM. Đọc bài viết để nắm bắt tình hình dịch bệnh, biện pháp phòng chống và các hướng dẫn cần thiết để bảo vệ sức khỏe của bạn và gia đình.
70% bệnh nhân mắc sốt xuất huyết nặng điều trị tại TP.HCM đến từ các tỉnh lân cận. (Ảnh: BVNĐTP)
Sốt xuất huyết và tay chân miệng đang trở thành những vấn đề y tế đáng lo ngại tại TP.HCM. Dịch sốt xuất huyết đang trong giai đoạn tăng cao vào tháng 7 và dự kiến kéo dài đến tháng 10. Đồng thời, số ca mắc bệnh tay chân miệng và số ca nặng cũng đang tăng nhanh trong những tuần gần đây. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về tình hình dịch bệnh, các biện pháp phòng chống, và hướng dẫn để bảo vệ sức khỏe của bạn và gia đình.
– Trong tháng 6 năm 2023, số ca mắc sốt xuất huyết và tổng số ca mắc trong 6 tháng đầu năm tại TP.HCM đã tăng nhanh.
– Dịch sốt xuất huyết dự kiến sẽ đạt cao điểm trong tháng 7 và kéo dài đến tháng 10 hàng năm.
– Việc phân loại đúng và xử lý các điểm nguy cơ là một giải pháp quan trọng để giảm số ca mắc sốt xuất huyết tại TP.HCM.
2. Tình hình bệnh tay chân miệng
– Trong tháng 6, TP.HCM ghi nhận 2.690 ca mắc bệnh tay chân miệng, trong đó có 118 ca nặng.
– Tổng số ca mắc tay chân miệng trong 6 tháng đầu năm 2023 cũng tăng so với cùng kỳ năm trước.
– Các biện pháp phòng chống và điều trị bệnh tay chân miệng đang được triển khai để hạn chế sự lây lan và giảm tỷ lệ bệnh nhân nặng.
3. Biện pháp phòng chống và hướng dẫn
– Ngành y tế TP.HCM đã triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh từ tháng 5 và tăng cường hoạt động trong tháng 6.
– Các biện pháp phòng chống bao gồm phân loại đúng và xử lý các điểm nguy cơ, tập huấn và can thiệp phòng bệnh tại cộng đồng, và tăng cường giám sát trong trường học và cộng đồng.
– Để phòng bệnh sốt xuất huyết, người dân cần thực hiện công tác diệt muỗi và thông báo các điểm nguy cơ cho ứng dụng Y tế trực tuyến.
– Đối với bệnh tay chân miệng, người chăm sóc trẻ cần thường xuyên vệ sinh và giữ vệ sinh cá nhân, và đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu có dấu hiệu mắc bệnh.
Lời kết
Sốt xuất huyết và tay chân miệng đang gia tăng tại TP.HCM, đòi hỏi sự chú ý và ứng phó kịp thời. Qua các biện pháp phòng chống và hướng dẫn, chúng ta có thể giảm nguy cơ lây lan và bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình. Hãy tuân thủ các chỉ dẫn từ ngành y tế và thực hiện các biện pháp phòng chống để đảm bảo môi trường sống an toàn và khỏe mạnh.
Muỗi vằn (muỗi Aedes aegypti) (muỗi cái) là thủ phạm truyền bệnh sốt xuất huyết. Đây là loại muỗi có khả năng mang vi rút sốt xuất huyết Dengue và truyền từ người này sang người khác thông qua việc đốt và hút máu người. Loại muỗi nguy hiểm này hoạt động mạnh nhất lúc sáng sớm và chiều tối.
Muỗi vằn Aedes aegypti truyền bệnh sốt huyết
1. Tổng quan về muỗi vằn Aedes aegypti
Muỗi Aedes aegypti, dân gian gọi là muỗi vằn, là một loài muỗi mang virus gây bệnh sốt Dengue, Chikungunya và sốt vàng da (cũng như một số bệnh khác như virus Zika,..). Loài muỗi này có thể dễ dàng nhận dạng nhờ có vằn trắng (nên được gọi là muỗi vằn), mặc dù một số loài khác cũng có đặc điểm gần giống. Loài này thường thấy tại khu vực nhiệt đới
Muỗi vằn Aedes aegypti thường trú đậu nơi có ánh sáng yếu, chỗ tối trong nhà. Một số nơi trú ngụ, đậu lại ưa thích của chúng là mặt dưới của đồ gỗ, quần áo treo, rèm treo cửa trong phòng ngủ, nhà vệ sinh, phòng tắm và bếp, tủ, hốc, gầm giường, sau rèm… Ở những nơi đó chúng tránh được gió, mưa và phần lớn các loài thiên địch khác, giúp chúng sống lâu hơn. Chúng ít khi đậu trên tường. Do đó, khả năng chúng sẽ sống đủ lâu để nhiễm virus từ một người bệnh nào đó và ủ bệnh, truyền bệnh cho người khác cũng tăng lên.
Muỗi gây bệnh sốt xuất huyết đẻ trứng vào những dụng cụ chứa nước trong nhà và khu vực quanh nhà có nước đọng như (chai lọ, thùng bỏ không, rác thải, lốp hỏng,…). Trứng nở khi tiếp xúc với nước. Trứng muỗi có thể chịu được điều kiện rất khô và sống trong suốt nhiều tháng. Trong suốt vòng đời, muỗi cái đẻ tới 05 lần, mỗi lần hàng chục trứng.
Chu kỳ phát triển của muỗi vằn Aedes aegypti từ lúc đẻ trứng đến phát triển thành bọ gậy trung bình khoảng 07 ngày; thời gian phát triển từ bọ gậy thành muỗi trưởng thành chỉ mất khoảng 2 đến 3 ngày.
Chu kỳ vòng đời của muỗi trải qua 04 giai đoạn phát triển của muỗi đó là: Trứng, ấu trùng (thường được gọi là bọ gậy), thanh trùng (thường được gọi là loăng quăng) và muỗi trưởng thành. Khi còn là trứng, bọ gậy và loăng quăng thì chúng sống dưới nước và khi muỗi đã trưởng thành thì sống tự do ở môi trường.
Giai đoạn đầu tiên (Trứng): Muỗi đẻ trứng ở mặt nước, mỗi lần đẻ khoảng 100 – 400 trứng và nhờ sức căng bề mặt hoặc nhờ có phao mà trứng nổi lên. Kích thước, hình dáng của trứng cũng thay đổi tùy theo loài, trung bình dài 0,5mm. Trứng nở sau 2 – 3 ngày trong điều kiện thích hợp.
Giai đoạn 2 (Bọ gậy): Trứng muỗi nở ra ấu trùng, hay thường gọi là bọ gậy. Giai đoạn này kéo dài 8 – 12 ngày và liên tiếp nhau qua các lần lột xác, hình dạng giống nhau. Ấu trùng rất di động, lặn xuống đáy khi cảm thấy bị đe dọa hay để tìm thức ăn là những sinh vật: vi tảo, đơn bào. Ấu trùng hô hấp bằng cách nổi lên mặt nước. Với ấu trùng muỗi Anopheles thì chúng nằm song song với mặt nước còn ấu trùng muỗi khác thì nằm nghiêng so với mặt nước tùy theo cấu trúc bộ phận hô hấp.
Giai đoạn 3 (Loăng quăng): Ấu trùng phát triển tiếp qua giai đoạn nhộng, hay con gọi là loăng quăng. Loăng quăng có hình dạng như dấu phẩy, sống dưới nước khoảng 1 – 5 ngày, di động, không ăn, thở khí trời bằng 2 ống thở.
Giai đoạn 4 (Muỗi trưởng thành): muỗi trưởng thành sẽ chui ra khỏi xác nhộng từ một vết nứt ở dọc lưng, sự thoát xác sẽ kéo dài khoảng 15 phút.
Sơ đồ vòng đời của muỗi
2. Muỗi vằn Aedes aegypti hoạt động mạnh vào thời gian nào?
Muỗi cái Aedes aegypti trưởng thành tiến hành hút máu lần đầu vào khoảng 48 giờ sau khi nở, trong một chu kỳ sinh thực, muỗi có thể hút máu nhiều lần. Thời gian từ khi hút máu tới khi đẻ trứng khoảng từ 02 đến 05 ngày. Muỗi vằn Aedes aegypti hiện đã tiến hóa thành loài hút máu ngắt quãng, đặc biệt thích đốt nhiều người trong thời gian hút máu. Điều này khiến Aedes aegypti trở nên có khả năng gây dịch cao.
Muỗi vằn Aedes aegypti là loài hoạt động hút máu vào ban ngày. Thời gian cao điểm đốt người của nó là vào lúc sáng sớm lúc mặt trời mọc và chiều tối trước hoàng hôn, đặc biệt là vào khoảng 01 tiếng trước khi mặt trời lặn. Tuy nhiên chúng vẫn hoạt động hút máu suốt cả ngày, thậm chí vào ban đêm (nhưng ở mức độ rất thấp).
Chính vì vậy, để phòng tránh bị muỗi cắn, mọi người không nên ở những nơi tối, cây cối rậm rạp trong khoảng thời gian này, cũng như không nên để trẻ chơi đùa ở đây. Trong một số trường hợp bắt buộc, ví dụ như do công việc, người ở những nơi ẩm thấp, ánh sáng kém trong khoảng thời gian này cần mặc áo dài tay, sử dụng kem thoa,… để hạn chế nguy cơ bị muỗi cắn.
3. Muỗi vằn Aedes aegypti gây sốt xuất huyết như thế nào ?
Virus dengue gây bệnh sốt xuất huyết không thể lây truyền trực tiếp từ người sang người, nó được truyền sang người chủ yếu qua vết đốt của muỗi cái Aedes aegypti. Bệnh nhân sau khi bị nhiễm virus và sốt có thể là nguồn truyền virus cho những con muỗi khác.
Sau khi muỗi cái Aedes aegypti hút máu bệnh nhân nhiễm virus Dengue, nó sẽ bị nhiễm virus. Thời kỳ ủ bệnh ở trong muỗi khoảng 10 – 12 ngày. Đây là khoảng thời gian cần thiết để virus nhân lên trong tuyến nước bọt của muỗi. Sau thời kỳ này, muỗi trở thành nhiễm virus và có thể truyền virus Dengue cho những người người khỏe mạnh khác khi muỗi đốt.
Khả năng truyền virus sang người lành được thực hiện khi muỗi hút máu bệnh nhân trong thời kỳ nhiễm virus. Sau khoảng 6 – 18 giờ kể từ thời điểm bị nhiễm virus, người bệnh có thể bắt đầu xuất hiện các triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết.
Cách thức muỗi vằn Aedes aegypti gây sốt xuất huyết
4. Phòng chống bệnh sốt xuất huyết
Hiện nay bệnh sốt xuất huyết không có vacxin phòng bệnh và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nên chúng ta cần chủ động phòng tránh bệnh sốt xuất huyết dựa trên các đường lây của bệnh. Đặc biệt những đối tượng chưa mắc bệnh mà sống trong vùng dịch phải chủ động phòng tránh tích cực hơn, tránh việc bệnh sốt xuất huyết lây lan thành ổ dịch lớn.
Bệnh sốt xuất huyết có thể được phòng chống hiệu quả bằng cách phòng chống muỗi đốt. Dưới đây là một số cách đơn giản phòng chống muỗi đốt:
Không để nước đọng trong nhà và xung quanh nhà.
Nuôi cá ở những nơi chứa nước để diệt loăng quăng, bọ gậy.
Buông màn (mùng) khi ngủ bất kể là ngày hay đêm.
Dùng các dụng cụ diệt muỗi, hương muỗi, dùng vợt diệt muỗi, bôi kem đuổi muỗi (Lưu ý: Không sử dụng kem thoa chống muỗi cho trẻ dưới 2 tháng tuổi, không để trẻ tiếp xúc trực tiếp với các hóa chất diệt muỗi, chống muỗi)…
Dùng màn tẩm hóa chất diệt muỗi.
Sử dụng bình xịt muỗi ở những nơi góc tối như: gầm giường, tủ, bàn, góc tường tối, dưới cầu thang, nơi treo móc quần áo, màn, rèm,…thời gian phun từ 1-2 phút và những nơi mà gia đình thường sinh hoạt như: phòng khách, nhà bếp,… sau khi phun nên ra khỏi nhà/phòng, đóng kín cửa từ 15-30 phút để thuốc có hiệu quả diệt muỗi tốt hơn.
Tích cực phối hợp với chính quyền trong các đợt phun hóa chất diệt muỗi để chống dịch.
Cho người bị sốt xuất huyết nằm trong màn (mùng) tránh muỗi đốt lây bệnh cho người khác.
Khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh sốt xuất huyết, người bệnh cần chủ động đến các cơ sở y tế để được khám và điều trị, tránh để bệnh diễn tiến nặng có thể gây tử vong.
Triệu chứng bệnh sốt xuất huyết ở người lớn và trẻ em tuy có nhiều điểm tương đồng như: sốt cao, đau đầu, đau sau hốc mắt, đau mỏi cơ xương khớp, tiêu chảy, có thể có dấu hiệu phát ban,… nhưng các chuyên gia y tế cho rằng sốt xuất huyết ở người lớn rất khác ở trẻ em. Mời Quý vị cùng Tổng Đài Y Khoa tìm hiểu rõ hơn về những điểm giống nhau và khác nhau trong nội dung dưới đây.
Một số triệu chứng thưởng gặp của bệnh sốt xuất huyết
1. Triệu chứng bệnh sốt xuất huyết ở trẻ em
1.1. Triệu chứng bệnh sốt xuất huyết ở trẻ em qua các giai đoạn bệnh:
Các triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ em thường bắt đầu khởi phát từ 4 – 6 ngày sau khi trẻ bị nhiễm virus. Bệnh thường diễn biến qua 3 giai đoạn:
– Giai đoạn khởi phát:
Triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ em giai đoạn khởi phát điển hình là sốt. Bé thường có biểu hiện sốt cao liên tục và đột ngột trên 38°C. Ngoài ra bé còn có các dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết điển hình như: Quấy rối, bỏ bú, chán ăn, buồn nôn, nôn, mệt mỏi, sung huyết ở da, chảy máu chân răng…
Ở một bạn số bé lớn hơn, bé có thể cho biết đang bị nhức đầu, đau hốc mắt, mệt mỏi, đau nhức khắp các cơ và khớp. Và đặc biệt, dấu hiệu mà bố mẹ dễ nhận biết nhất đó là tình trạng da sung huyết, xuất hiện những đốm đỏ dưới chân lông bé. Ngoài ra, một số bé còn bị xuất huyết đường tiêu hóa, nôn hay đi ngoài ra máu.
– Giai đoạn nguy hiểm:
Giai đoạn này thường bắt đầu từ ngày thứ 3 cho đến ngày thứ 7 kể từ khi bị sốt, các triệu chứng nặng của sốt xuất huyết bắt đầu được nhận thấy. Đây là giai đoạn cực kỳ nguy hiểm của bệnh sốt xuất huyết.
Vào thời điểm này, có thể bé đã hạ sốt nhưng lại xuất hiện những hiện tượng như: vật vã, bứt rứt, ngủ li bì mê man, đầu lạnh, tứ chi lạnh, da lạnh ẩm, tiểu ít, xuất hiện các mảng bầm tím, xuất huyết dưới da, mạch nhanh nhỏ, tụt huyết áp. Xuất huyết ở niêm mạc như chảy máu mũi, chảy máu cam; tiểu ra máu…
Những biến chứng nặng hơn, bé có thể bị chảy máu nội tạng, tràn dịch màng phổi hoặc màng bụng, xuất huyết tiêu hóa hoặc nghiêm trọng hơn là xuất huyết não.
Ở giai đoạn nguy cấp này, nếu bé không được chữa trị kịp thời, tình trạng xuất huyết nghiêm trọng và trụy tim mạch xuất hiện rất dễ khiến bé tử vong.
– Giai đoạn hồi phục sau khi trẻ bị sốt xuất huyết:
Ở giai đoạn này bé đã hết sốt và thể trạng bắt đầu tốt dần lên. Sau 2 – 3 ngày qua khỏi giai đoạn nguy hiểm, bé sẽ dấu hiệu điển hình là:
Bé đã có cảm giác thèm ăn.
Bé đi tiểu nhiều hơn.
Trên kết quả xét xét nghiệm Tổng phân tích tế bào máu (công thức máu/ huyết đồ), tiểu cầu tăng dần lên và trở về trạng thái bình thường.
1.2. Cách xử trí khi trẻ có dấu hiệu sốt xuất huyết:
Không cạo gió.
Tuyệt đối KHÔNG dùng Aspirin và Ibuprofen để hạ sốt vì 2 loại thuốc này có thể gây viêm dạ dày, giảm kết tụ tiểu cầu làm xuất huyết nặng thêm.
Nếu có một trong các dấu hiệu này cần cho trẻ nhập viện ngay: Sốt quá cao, xuất huyết lan rộng, chân tay lạnh, trẻ đang tỉnh táo bỗng lừ đừ, có khi vật vã, đau bụng dữ dội, da đổi màu.
2. Triệu chứng sốt xuất huyết ở người lớn
Triệu chứng bệnh sốt xuất huyết ở người lớn tuy có các triệu chứng tương đồng với ở trẻ em như sốt cao, đau đầu, đau sau hốc mắt, đau mỏi cơ xương khớp, tiêu chảy, có thể có dấu hiệu phát ban,… nhưng sốt xuất huyết ở người lớn cũng có nhiều điểm khác ở trẻ em.
2.1 Người lớn mắc sốt xuất huyết sẽ có những biểu hiện sau:
Sốt: bệnh nhân luôn xuất hiện sốt, với đặc điểm sốt cao đột ngột, 39 – 40°C, sốt khó hạ, kéo dài từ 2 – 7 ngày.
Nhức đầu, chán ăn, buồn nôn.
Da xung huyết, phát ban.
Đau cơ, đau khớp, nhức hai hố mắt.
Xuất huyết khi tiêm chích biểu hiện là xuất hiện các nốt bầm tím quanh nơi tiêm.
Xuất huyết tự nhiên biểu hiện là cơ thể có thể xuất hiện các nốt ban.
Xuất huyết ngoài da biểu hiện là Xuất huyết ở lòng bàn chân, gan bàn tay, mặt trước 2 cẳng chân, mặt trong 2 cẳng tay có các nốt bầm tím hoặc các chấm Xuất huyết.
Xuất huyết ở niêm mạc với các biểu hiện là thường gặp với phụ nữ là kinh nguyệt có thể kéo dài hơn hoặc ra sớm hơn bình thường; đối với nam giới thường là bị chảy máu cam, chảy máu chân răng, đi tiểu ra máu.
Xuất huyết tiêu hóa với các biểu hiện là đi đại tiện ra máu, nôn ra máu kèm theo các biểu hiện liên quan đến thần kinh nhức đầu, đau cơ, đau khớp.
Khi xuất hiện các triệu chứng sau là dấu hiệu cảnh báo, bệnh nặng:
Vật vã, hoặc lừ đừ, li bì; chân tay lạnh, da lạnh ẩm.
Đau tại vùng gan, hoặc ấn đau vùng gan.
Gan to.
Nôn nhiều.
Đi tiểu ít.
Chảy máu niêm mạc, chảy máu nặng: chảy máu cam nặng, rong kinh, nôn ra máu, đi ngoài ra máu hoặc đi ngoài phân đen, đi tiểu ra máu…
Rối loạn tri giác, sốc.
2.2 Cách xử lý khi có dấu hiệu sốt xuất huyết
Người lớn mắc sốt xuất huyết có nguy cơ tử vong cao hơn trẻ em do chảy máu nhiều, xuất huyết não, suy đa tạng (suy gan, suy thận, trụy tim mạch).
Trong quá trình diễn biến của sốt xuất huyết, bệnh có thể diễn tiến từ thể nhẹ sang thể bệnh nặng. Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nêu trên bạn cần phải đến các cơ sở y tế để thăm khám, theo dõi, điều trị kịp thời.
3. Lời khuyên
Hiện nay, sốt xuất huyết vẫn chưa có vắc-xin phòng ngừa hiệu quả. Hiện tại, cũng chưa có bất cứ loại thuốc hay phương pháp điều trị nào đặc hiệu với loại bệnh này, việc điều trị bệnh chủ yếu chỉ gồm những hoạt động theo dõi và chăm sóc cũng như hỗ trợ các chức năng cần thiết cho cơ thể.
Do đó, khi thấy có các dấu hiệu của bệnh sốt xuất huyết ở người lớn cũng như trẻ em, bản thân người bệnh (người lớn) cũng như người thân trong gia đình không được chủ quan, không tự ý tự điều trị tại nhà, cần đưa người bệnh tới bệnh viện khi thấy xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm của bệnh.
Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra. Nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách, bệnh sốt xuất huyết có thể gây tử vong cho người bệnh. Hiện nay, bệnh sốt xuất huyết chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vắc xin phòng bệnh nên người dân cần hiểu rõ về bệnh này. Mời Quý vị cùng Tổng Đài Y khoa tìm hiểu về bệnh sốt xuất huyết và cách phòng bệnh này trong nội dung dưới đây.
Muỗi vằn là tác nhân chính truyền bệnh sốt xuất huyết.
1. Bệnh sốt xuất huyết là gì?
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue (tiếng Việt thường đọc là Đăng-gơ) gây ra. Nguyên nhân lây lan bệnh là do muỗi Aedes aegypti (thường gọi là muỗi vằn) truyền virus Dengue từ người bệnh sang người khỏe mạnh.
Bệnh sốt xuất huyết có mặt ở hầu hết các tỉnh/thành phố tại Việt Nam (trừ một số khu vực miền núi phía Bắc). Tuy nhiên số ca bệnh thường tập trung và phổ biến ở miền Trung và miền Nam Việt Nam, những nơi khí hậu nóng ẩm và muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết sống phổ biến quanh năm.
Hiện nay, bệnh sốt xuất huyết chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vắc xin phòng bệnh. Vì vậy, việc theo dõi, phòng bệnh và chẩn đoán sớm để có cách xử lý kịp thời là việc làm hết sức quan trọng.
Muỗi Aedes aegypti (thường gọi là muỗi vằn) truyền virus Dengue gây bệnh sốt xuất huyết.
2. Các biểu hiện của bệnh sốt xuất huyết
Sốt: sốt cao đột ngột, nhiệt độ 39-40oC, sốt kéo dài 2-7 ngày, sốt kèm các triệu chứng: mệt mỏi, chán ăn, đau bụng ở thượng vị hoặc hạ sườn phải, đôi khi nôn, gan to: ở trẻ em hay gặp hơn người lớn, đôi khi da xung huyết hoặc có phát ban.
Hiện tượng xuất huyết: thường xuất hiện vào ngày thứ hai của bệnh: Các biểu hiện xuất huyết tự nhiên hoặc xuất huyết khi tiêm chích sẽ thấy bầm tím quanh nơi tiêm. Xuất huyết ngoài da: biểu hiện như các chấm xuất huyết, vết bầm tím, rõ nhất là xuất huyết ở mặt trước 2 cẳng chân, mặt trong 2 cẳng tay, gan bàn tay, lòng bàn chân. Xuất huyết ở niêm mạc: chảy máu cam, chảy máu chân răng, xuất huyết dưới màng tiếp hợp, đi tiểu ra máu, kinh nguyệt kéo dài hoặc xuất hiện kinh nguyệt sớm hơn kỳ hạn. Xuất huyết tiêu hóa: nôn ra máu, đi đại tiện ra máu. Khi có xuất huyết tiêu hóa nhiều.
Hội chứng thần kinh: đau người. đau cơ, đau khớp, nhức đầu, đau quanh hố mắt; trẻ em nhỏ sốt cao, đôi khi co giật, hốt hoảng; không có biểu hiện màng não.
Sốc là dấu hiệu nặng, thường xuất hiện từ ngày thứ 3-6 của bệnh, đặc biệt lúc người bệnh đang sốt cao chuyển sang hết sốt và có thể xảy ra kể cả khi không thấy rõ dấu hiệu xuất huyết. Dấu hiệu của sốc gồm: Trẻ mệt li bì hoặc vật vã, Chân tay lạnh,tiểu ít, có thể kèm theo ói hoặc đi cầu ra máu.Thời gian diễn ra sốc thường ngắn từ 12 tiếng đến 24 tiếng. Người bệnh cần được đưa tới bệnh viện để được điều trị kịp thời.
3. Bệnh sốt xuất huyết truyền sang người như thế nào?
Bệnh sốt xuất huyết truyền từ người bị bệnh sang người lành do bị muỗi Aedes aegypti đốt (chích). Đây là loại muỗi sống gần con người, thường ở xung quanh nhà và nơi làm việc của con người. Chu trình truyền bệnh như sau: người mang virus Dengue → muỗi → các thành viên khác trong cộng đồng.
Sau khi muỗi đốt người bị bệnh, virus từ máu người bệnh sẽ truyền sang tế bào muỗi. Thời gian từ khi muỗi hút máu người bệnh đến khi muỗi có thể truyền bệnh sang người khác là khoảng 12 ngày. Trong thời gian này, các virus được nhân lên bên trong cơ thể muỗi, lây lan đến các tế bào thuộc các bộ phận khác nhau cho đến khi nó lan đến tuyến nước bọt của muỗi. Đến khi đó nếu nó đốt người khác, muỗi sẽ truyền virus Dengue sang cơ thể họ. Muỗi Aedes aegypti không mang virus dengue một cách tự nhiên, chúng nhiễm virus dengue khi chúng đốt người bị bệnh. Do vậy, virus dengue không có khả năng lan truyền trực tiếp từ người sang người mà cần phải có sự hỗ trợ của vật trung gian là muỗi truyền bệnh.
4. Sự nguy hiểm của bệnh sốt xuất huyết.
Sự nguy hiểm của căn bệnh sốt xuất huyết ở chỗ:
Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vắc xin phòng bệnh.
Thường gây ra dịch lớn với nhiều người mắc cùng lúc làm cho công tác điều trị hết sức khó khăn.
Một số trường hợp bệnh có biến chứng nặng và có thể dẫn đến tử vong nhất là với trẻ em.
Virus Dengue được chia làm 4 loại được gọi là 4 tuýp Dengue khác nhau (DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4), chúng đều có khả năng gây bệnh cho người. Nhiễm một loại virus có khả năng tạo nên miễn dịch suốt đời nhưng chỉ chống lại chính loại huyết thanh virus đó mà thôi. Chính vì vậy mà những người sống trong vùng lưu hành dịch sốt xuất huyết có thể mắc bệnh nhiều hơn một lần trong đời. Đồng thời, một người đã từng Một người nếu trước đó đã từng bị mắc bệnh do 1 tuýp virus Dengue, rồi sau đó bị nhiễm 1 tuýp virus Dengue khác thì rất dễ phát triển thành bệnh sốt xuất huyết thể nặng.
5. Cách phòng bệnh sốt xuất huyết
Kiểm soát bệnh hiện vẫn là biện pháp hiệu quả nhất trong việc làm giảm nguy cơ lan truyền dịch sốt xuất huyết trong cộng đồng. Các phương pháp chủ yếu được áp dụng nhằm xua muỗi, diệt muỗi, loăng quăng, đặc biệt là loài muỗi truyền bệnh. Cụ thể:
– Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, diệt lăng quăng/ bọ gậy bằng cách:
Đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng.
Thả cá hoặc mê zô vào các dụng cụ chứa nước lớn (bể, giếng, chum, vại…) để diệt lăng quăng/bọ gậy.
Thau rửa các dụng cụ chức nước vừa và nhỏ (lu, khạp…) hàng tuần.
Thu gom, hủy các vật dụng phế thải trong nhà và xung quanh nhà như chai, lọ, mảnh chai, mảnh lu vỡ, ống bơ, vỏ dừa, lốp/vỏ xe cũ, hốc tre, bẹ lá…, dọn vệ sinh môi trường, lật úp các dụng cụ chứa nước khi không dùng đến.
Bỏ muối hoặc dầu vào bát nước kê chân chạn/tủ đựng chén bát, thay nước bình hoa/bình bông.
– Phòng chống muỗi đốt bằng cách:
Mặc quần áo dài tay.
Ngủ trong màn/mùng kể cả ban ngày.
Dùng bình xịt diệt muỗi, hương muỗi, kem xua muỗi, vợt điện diệt muỗi…
Dùng rèm che, màn tẩm hóa chất diệt muỗi.
Cho người bị sốt xuất huyết nằm trong màn, tránh muỗi đốt để tránh lây lan bệnh cho người khác.
– Tích cực phối hợp với chính quyền và ngành y tế trong các đợt phun hóa chất phòng, chống dịch.
6. Lời kết
Sốt xuất huyết là một bệnh rất nguy hiểm, có thể gây tử vong cho người bệnh nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách. Bệnh rất dễ lây lan, bất cứ chúng ta ai cũng có thể mắc bệnh. Mỗi lần dịch bùng phát, rất nhiều người tử vong và hao tốn rất nhiều chi phí y tế. Mỗi người chúng ta hãy cố gắng có ý thức phòng ngừa bệnh.
Nếu bạn có bất cứ triệu chứng nào nghi ngờ sốt xuất huyết, hãy đi đến khám tại cơ sở y tế để được theo dõi và điều trị kịp thời.
